МБОУ «Болугурская СОШ им. Е.Е. Пахомова»
Агапов Кирилл Григорьевич
1922-1944
Эргэ хаартыскалары бэрийэ олорон суруктар быыстарыттан Болугур орто оскуолатын Кропачев аатынан пионерскай дружинатын Ф.Лобанов аатынан этэрээтигэр Филиппова Амгаленаҕа аадырыстаммыт суругу булан ыллыбыт. Мир уулусса 12-гэр олорор Агапов Алексей Григорьевич ыыппыта толору сурулла сылдьар буолан биэрдэ. Сурук ис хоһооно, сурук автора бииргэ төрөөбүт быраатын Агапов Кирилл Григорьевич олоҕун туһунан кылгас ахтыы оҥорбута. Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ биир бастакынан баран Ийэ дойдутун көмүскээбит уонна ол сэрии содулуттан олохтон эрдэ барбыт саха биир ньургун уолун туһунан суругу туох баарынан, уларыппакка бар дьон билиитигэр таһаарарга сананным. «Күндү оҕолор! Эһиги суруккутун олунньу ыйга тутан баран кыайан эппиэттээбэккэ хаалбытым. Билигин бу суруйтара олоробун. Агапов Кирилл Григорьевич «Сырдык Сулус» колхуоска комсомольскай тэрилтэ секретарынан, ыччат-комсомольскай биригээдэтигэр биригэдьииринэн 1938 сыллаахтан армияҕа барыар диэри үлэлээбитэ. Кини армияҕа 1941 сыл от ыйыгар бастакы хомуурга түбэһэн ыҥырыллыбыта. 1942 сыл Смоленскай туһаайыытыгар төгүрүктээһиҥҥэ түбэһэн, өттүгэр ыараханнык бааһырбыта. Алта ый Томскай госпиталыгар сытан эмтэммитэ. 1943 сыл кулун тутарга дойдутугар эргиллибитэ. Ол кэлээт Болугур интернатыгар воспитателынан үлэлээбитэ. Кирилл Григорьевич 1944 сыл бэс ыйыгар сэриигэ ылбыт ыарахан бааһа көбөн өлбүтэ. Бу сурукпун кытта Кирилл Григорьевич хаартыскатын ыытабын. Күндү оҕолор, Эһиэхэ, бу, улахан саҕалаабыт дьыалаҕытын тиһэҕэр тиэрдэргитигэр бары ситиһиинии, үөрэххитигэр уонна тус бэйэҕит олоххутугар бары үтүөнү, кэскиллээҕи, үйэлээҕи түстэһэр дьон буола улаатаргытыгар баҕарабын. Коммунистическай эҕэрдэни кытта А.Г.Агапов, ыам ыйын 10 күнэ, 1988 сыл, Амма сэлиэнньэтэ». Сурук ис хоһооно төһө да кылгаһын иһин саха биир эдэр киһитэ өрүү инники кэккэҕэ сылдьыбытын кэпсиир. Комсомольскай тэрилтэ секретара, ыччат биригээдэтин биригэдьиирэ курдук оччотооҕу кэмҥэ бука кэм тугу эмэ ыйдаҥардан ааҕар, суруйар үөрэхтээх киһиэхэ итэҕэли сүктэрэн үлэлэттэхтэрэ. Ол сиэринэн Ийэ дойдутун көмүскүү бастакы хомуурга түбэһэн уоттаах сэрии толоонугар ытык иэһин толорон, доруобуйата айгыраан дойдутугар төнүннэҕэ, ыарахан ыарыыны аахсыбакка үлэ үөһүгэр сылдьан эрдэ олохтон туораатаҕа. Мин Өлөксөй Григорьевич оҕолоро Аняны, Юраны кытта бииргэ алтыһан, Коляны кытта бииргэ үөрэнэн ылбыппынан, кинилэр убайдарын, Кирилл Григорьевиһынан киэн туттуохпун баҕарабын. Кирилл Григорьевич төһө да кылгас олоҕу олордор үлэлээн ааспыт «Сырдык Сулус» колхуоһун үлэтин сүрүннэспитин, дойду ыарахан кэмигэр биир бастакынан саа-саадах тутан Ийэ дойдутун немецкэй фашистартан көмүскээбитин туһунан убайын Өлөксөй Григорьевич оҕолоругар, сиэннэригэр умнуллубат үтүө өйдөбүл үгүс сыллар усталарыгар иҥэн сылдьыаҕа. Афанасий Максимов, Болугур, “Амма олоҕо” хаһыат,22.10.2005 с.