Иван уонна Прасковья Николаевна Неустроевтарга 1921с. тохсунньу 1 күнүгэр уол оҕо күн сирин көрбүтэ. Дьоно кинини Иван диэн ааттаабыттара. Уол кыра эрдэҕиттэн сытыы – хотуу, элэккэй майгылааҕа. Кини 1932-1936сс. Бологур начаалынай оскуолатын үөрэнэн бүтэрбитэ. 1939с. Амма-Наахара сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрбитэ. Бастыҥ ыччат буолан 1938с. хомсомуол кэккэтигэр киирбитэ. 1941с. Амма орто оскуолатын бүтэрбитин кэннэ райсовет физкультура уонна спорт отделын сэбиэдиссэйинэн анаммыта. Саҥардыы үлэлээн истэҕинэ Бологур нэһилиэгин советын сэкэрэтээринэн талбыттара. Бу сылдьан өрүү көрдөрүү бөҕөнү суруйан, 1942с. атырдьах ыйын 23 күнүгэр Кыһыл Армия кэккэтигэр ыҥырыллан, Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ кытта барбыта. Иван Иванович Мальтаҕа тиийэн үөрэнэн станковай пулемётчик идэлэнэн 1942с. ахсынньыга арҕааҥҥы фроҥҥа айанныыр. Кини сэриигэ маҥнайгы сүрэхтэниитэ Смоленскай туһаайыыга Красноармейская дэриэбинэ иһин сэриигэ буолбута. Манна чэпчэкитик бааһырбыта. Ситэ эмтэммэккэ салгыы Купянск-Мишлярево, Печенего, Валуйки станциялар иһин кыргыһыыларга кыттыбыта. Бу 19-с дивизия 32-с полка 5-с гвардейскай армия састаабыгар фашистары Арҕаа Харьков куорат иһин кыргыһыыга сылдьан 1943с. кулун тутар 10 күнүгэр Иван Иванович төбөтүгэр ыараханнык бааһырбыта. Өйүн сүтэрбит Иваны расчет командирын, нуучча доҕоро Николай Гориков ааҕан иһэр массыынанан медсанбакка ыыппыта. Бу доҕорун көмөтүн, олоҕун былаһын тухары олуһун махтанара уонна доҕорун кэнники дьылҕатын билбэтиттэн хомойо саныыра. Итинтэн ыла кырдьаҕас Чугуев куорат госпиталыттан са±алаан, Борисоглебск, Саратов, Молотов (Пермь) куораттар госпиталларыгар эмтэммитэ. Кыайыы күнүн Пермь куорат госпиталыгар эмтэнэ сытан көрсүбүтэ. Быраастар «Дьэбиннирбэт оскуолак буоллаҕына үйэтин моһуотун, онтон дьэбиннэрэр тимир оскуолага төбөтүгэр хаалбыт буоллаҕына аҕыйах ый, баҕар сыл сылдьыаҕын» диэн түмүктээбиттэр. Онон, 1945с. күһүн 1 группалаах инвалид буолан, Иван Иванович дойдутугар эргиллибитэ. Харьков куораты фашистартан көмүскээґиҥҥэ хорсуннук сэриилэспитин иһин, 1946с. «Албан аат» III степэннээх орденынан наҕараадаламмыта, 8 бойобуой мэтээллэринэн, Саха АССР Верховнай сэбиэтин 2 Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта. Кэлин Аҕа дойду сэриитин бастакы степэннээх орденынан наҕараадаламмыта. 1946с. Бологур нэһилиэгин оскуолатыгар учууталынан ордук таһаарыылаахтык үлэлээбитэ. Кини 23 сыл устата билиитин, дьоҕурун ыччаты иитиигэ биэрбитэ. 1968-1970сс. «Ленин» аатынан колхуос партийнай комитетын сэкэрэтээринэн, онтон 1970-1979сс. партия Амматааҕы райкомун уопсай отделын сэбиэдиссэйинэн ананан үлэлээбитэ. Иван Иванович ханна да, туох да дуоһунаска үлэлээбитин иһин уопсай үлэттэн аккаастаммат, сүктэриллибит итэҕэли үтүө суобастаахтык толороро. Ол курдук урукку сылларга нэһилиэк Советын араас комиссияларыгар, нэһилиэк партийнай тэрилтэтин сэкэрээтээринэн, уһун сылларга бэтэрээннэр Сэбиэттэрин чилиэнинэн, «Знание» общество лекторынан, Революционнай, бойобуой уонна үлэҕэ албан аат республикатааҕы кулуубун комитетын чилиэнинэн талыллан үлэлээбитэ. Сэрии баастарыттан, доруобуйатын уопсай туруга да мөлтөөн, уһуннук ыалдьан 1993с. атырдьах ыйын 9 күнүгэр, 71 сааһыгар биһиги кэккэбититтэн туораабыта.